Spłukiwanie toalety wzbija w powietrze bioaerozole

9 września 2026, 08:12

Gdy naciskamy przycisk spłuczki w toalecie, ma miejsce proces niewidoczny gołym okiem. Gwałtownie spływająca woda wytwarza drobne kropelki, które unoszą się w powietrzu. Część z nich może zawierać mikroorganizmy, a powstający aerozol dociera nawet na wysokość naszych ust. Przegląd badań wskazuje, że stężenie bioareozolu zależy od liczby drobnoustrojów w wodzie oraz objętości wody użytej do spłukania. Znacznie trudniej ocenić wpływ zamykania pokrywy toalety.



Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii

28 sierpnia 2026, 14:21

Ponad 2 kilometry pod ziemią, w kanadyjskim laboratorium SNOLAB, rozpoczął prace jeden z najbardziej czułych instrumentów, jakie kiedykolwiek zbudowano na potrzeby poszukiwania ciemnej materii. SuperCDMS (Super Cryogenic Dark Matter Search) SNOLAB zbiera właśnie pierwsze dane naukowe. Na razie to faza wstępna, a właściwa kampania naukowa rozpocznie się w 2027 roku.


Powódź Magdaleny była tylko jedną z serii 16 wielkich powodzi z lat 1341–1343

26 sierpnia 2026, 08:54

Przez wieki historycy byli przekonani, że tzw. powódź Marii Magdaleny – która rozpoczęła się w lipcu 1342 roku – była największym udokumentowanym tego typu wydarzeniem w średniowiecznej Europie. Nowe badania, przeprowadzone przez międzynarodowy zespół naukowy pod kierunkiem Andrei Kiss i Güntera Blöschla z Wiedeńskiego Uniwersytetu Technologicznego, dowodzą, że pomiędzy jesienią 1341 a końcem 1343 roku Europę nawiedziło aż 16 dużych powodzi. A rok 1342 był rekordowym w ciągu ostatnich 700 lat pod względem liczby takich wydarzeń.


Elektrochemioterapia u węża. Jodie Foster wyleczona z nowotworu

25 sierpnia 2026, 09:19

Jodie Foster – 4,5-metrowy pyton siatkowany z brytyjskiego Chester Zoo – przeszła unikatowy zabieg. Weterynarze wspólnie z onkologami z Uniwersytetu w Liverpoolu zastosowali u niej elektrochemioterapię – opracowaną dla ludzi metodę leczenia nowotworów – by powstrzymać agresywny nowotwór niszczący jej dolną szczękę. Kilka miesięcy po zabiegu zwierzę wróciło do normalnej aktywności i odzyskało dawną witalność.


Nie unikajmy sygnałów z ciała. Skupienie może zmniejszyć stan zapalny

18 sierpnia 2026, 07:28

Uwaga, jaką poświęcamy odczuciom, jest istotnym mechanizmem kształtującym informacje odbierane ze zmysłów. Wiadomo na przykład, że jeśli się skaleczymy, ale skupimy uwagę na czymś innym niż rana, w mniejszym stopniu odczuwamy ból. Naukowcy z Uniwersytetu Bar-Ilana i Izraelskiego Instytutu Technologii Technion – Nofar Mizrachi, Menachem Rottem i Liron Rozenkrantz – przeprowadzili eksperymenty, które wykazały, że za pomocą przekierowania uwagi można... zmniejszyć stan zapalny.


Współczesna „klątwa mumii”. Naukowcy o ryzykownym handlu szczątkami w internecie

17 sierpnia 2026, 08:58

Rozwój mediów społecznościowych i platform e-commerce ułatwiły handel... zmumifikowanymi szczątkami ludzi i zwierząt. Naukowcy z University of Staffordshire, Uniwersytetu w Wilnie, Uniwersytetu w Messynie i Adelaide University opisali w najnowszym numerze International Journal of Cultural Property ryzyko związane z amatorskim handlem tego typu obiektami. Zespół Kirsty Squires, Daria Piombino-Mascalego, Clary Urzì i Damiena Huffera przeanalizował 128 ogłoszeń sprzedaży zmumifikowanych szczątków publikowanych na Facebooku, Instagramie, w domach aukcyjnych oraz na platformach handlowych między 2011 a 2025 rokiem. Naukowcy zauważyli, że handel ten stanowi nie tylko problem etyczny i prawny, ale realne zagrożenie dla zdrowia publicznego.


Drewnojady mogą pomóc muzealnikom w oczyszczaniu szkieletów

10 sierpnia 2026, 18:17

Przygotowanie czystego, nieuszkodzonego szkieletu to jedno z kluczowych pracowników muzeów historii naturalnej. Kolekcje osteologiczne stanowią podstawę badań porównawczych nad anatomią i ewolucją kręgowców, a coraz częściej trafiają też pod skanery tomografii komputerowej, zasilając cyfrowe archiwa i modele 3D. Kość musi więc być pozbawiona tkanek miękkich, ale zarazem nienaruszona strukturalnie. A to trudniejsze, niż mogłoby się wydawać.


Czym jest SIBO i jak wyglądają objawy?

5 sierpnia 2026, 15:29

Wzdęcia, bóle brzucha, przewlekłe biegunki lub zaparcia - jedną z możliwych przyczyn tych dolegliwości jest SIBO, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka. Jego objawy mogą przypominać zespół jelita drażliwego, a oba zaburzenia mogą również współistnieć. Dowiedz się, czym jest przerost bakteryjny jelita cienkiego, jakie daje objawy i w jaki sposób można go zdiagnozować.


Odkryto pierwszą supermasywną czarną dziurę swobodnie przemierzającą kosmos

28 lipca 2026, 09:48

Zespół astronomów z University of Maryland, kierowany przez Roberta Steina, opisał w The Astrophysical Journal Letters pierwszy znany przypadek rozerwania gwiazdy przez siły pływowe (tidal disruption event, TDE) czarnej dziury, który miał miejsce wyraźnie poza centrum galaktyki. Odkrycie dostarcza mocnego argumentu za istnieniem tzw. wędrujących supermasywnych czarnych dziur – obiektów przewidywanych teoretycznie, ale dotąd niemal nieuchwytnych.


Ultradrobne pyły zabijają około 2 milionów osób na świecie

27 lipca 2026, 08:34

Zanieczyszczenie powietrza zwykle kojarzymy ze smogiem widocznym gołym okiem albo znanym wskaźnik PM 2,5. Tymczasem najnowsze badanie zespołu kierowanego przez Josa Lelievelda i Andrei Pozzera z Instytutu Chemii im. Maxa Plancka wskazuje, że prawdziwym, niedocenianym zabójcą mogą być cząstki jeszcze mniejsze – ultradrobne pyły (UFP), o średnicy poniżej 100 nanometrów. Mają one tak małą masę, że nie są uwzględniane w standardowych normach jakości powietrza. Mimo to, jak pokazują autorzy, mogą odpowiadać za blisko dwa miliony zgonów rocznie na całym świecie.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy